Dzieci nie są „małymi dorosłymi”, więc trening dzieci nie jest imitacją treningu dorosłych. Mając do czynienia z młodymi zawodnikami musimy za każdym razem uwzględniać cechy i właściwości specyficzne dla konkretnego etapu ich rozwoju. Znajomość poszczególnych faz rozwojowych jest więc konieczna do właściwego kształtowania przebiegu treningu.
Rozwój dziecka nie ma liniowego przebiegu, nie wzrasta równomiernie, lecz przebiega etapami. Mamy więc do czynienia z fazami, w których postęp procesu wzrostu i dojrzewania jest znaczny oraz z fazami, w których następuje pozorna stagnacja rozwoju. Etapy te mają indywidualny przebieg, tzn. jedne dzieci dojrzewają szybciej, inne wolniej. Dlatego widoczne są czasem duże różnice między rówieśnikami. Mówimy wtedy o wieku kalendarzowym i biologicznym. Wiek biologiczny określamy na podstawie fizycznego rozwoju dziecka. W ten sposób poziom rozwoju fizycznego ośmiolatka może odpowiadać poziomowi dziesięciolatka.
Dla trenera pracującego młodymi ludźmi istotne znaczenie ma dokładna znajomość stanu rozwoju powierzonych mu wychowanków, która pozwala odpowiednio zaplanować przebieg treningu. Ponieważ zdolności poznawcze dzieci są inne w różnych okresach, a ich reakcje na określone bodźce intensywniejsze, należy uwzględnić ich stadium rozwoju optymalnie dopasowując zadania do możliwości, co pozwoli na osiągnięcie edukacyjnego sukcesu.
Normalny rozwój fizyczny-a także psychiczny- dziecka zależy od wielu czynników, tj.:
-
wrodzonych możliwości rozrostu i typu reakcji na wpływy środowiskowe,
-
stanu morfologicznego i czynnościowego wszystkich narządów uczestniczących w przemianie materii,
-
wpływu środowiska zewnętrznego, które decyduje ostatecznie o tym, czy młody ustrój wykorzysta w sposób optymalny swoje wrodzone możliwości,
-
Lidia Wołoszynowa uważa, że dzieci tego samego wieku różnią się wielkością, dojrzałością biologiczną i sprawnością fizyczną. Rozwój i rozrost miewa u różnych jednostek różne tempo, rytm i rozmach.
Młodszy wiek szkolny charakteryzuje się wewnętrznym rozrastaniem się i dojrzewaniem organizmu nad powiększeniem się wysokości ciała procesy poznawcze dzieci w młodszym wieku szkolnym charakteryzuje dynamiczny rozwój, dokonujący się w kierunku wyodrębnienia się i usamodzielnienia czynności umysłowych Zauważono także, iż u dziecka w wieku 7-10 lat pod wpływem codziennych zadań przeobrażeniu ulegają wszystkie procesy poznawcze, które wpływają na proces myślenia. Dziecko rozpoczynające szkolenie wykazuje już opanowanie wszystkich podstawowych form ruchu . Jednak większość tych ruchów nie jest należycie skoordynowana. W ciągu dwóch pierwszych lat dziecko doskonali je i uczy się nowych ruchów oraz tworzenia różnych kombinacji, np. łączenie biegu ze skokiem, biegu z rzutem, wiązanie rzutów i chwytów z dodatkowymi ruchami (przysiadem, obrotami) itp. Pomaga mu w tym jego ruchliwość spowodowana potrzebą zaspokojenia tzw. "głodu ruchu", a także zdolności naśladowcze. Dzieci 7-8 letnie znajdują się jeszcze na niskim stopniu intelektualizacji i ich działanie ruchowe jest spontaniczne. Niemniej coraz bardziej zaczynają się interesować efektami wykonywanych zadań ruchowych, wykazują chęć uzyskiwania coraz lepszych rezultatów, silnie odczuwają zadowolenie z sukcesu ruchowego, z każdego udanego ćwiczenia. Są to przeżycia radosne i dlatego staram się je wykorzystywać w procesie szkoleniowym. W wieku 10 lat można już zaobserwować pełne przystosowanie się motoryczne dzieci do warunków treningowych. Wchodzą one w szczególny dla motoryki okres tzw. "dziecka doskonałego". Ruchy ich są bardziej świadome i celowe. Na uwagę zasługuje fakt, że w tym czasie występuje najwyższa łatwość w opanowywaniu nowych, nawet skomplikowanych nawyków ruchowych.
Dzieci w wieku 7-8 lat odznaczają się dużą pobudliwością, ciągłą gotowością ruchową, ale nie potrafią koncentrować się przez dłuższy czas na jednej czynności. Dlatego każda jednostka treningowa musi być atrakcyjna i urozmaicona poprzez wprowadzanie różnych zabaw i gier ruchowych oraz ćwiczeń. Zabawy i gry ruchowe wywierają wszechstronny wpływ dzięki temu że: wprowadzają radosny nastrój i dobre samopoczucie, polepszają stan zdrowotny, wzmagają ogólny rozwój, rozwijają sprawność fizyczną, wyrabiają dodatnie cechy charakteru, a w szczególności świadomą dyscyplinę i karność oraz umiejętność zespołowego współdziałania i współzawodnictwa.